Sáng tỉnh dậy, Chung Đinh phát hiện Lộ Tiêu Duy đang nằm bên cạnh, đã giật mất một nửa chăn của mình, cô sờ lên mũi, lông mày, tai anh, mà vẫn thấy không có gì là không đẹp.
Năm đó cô từng nói với anh, anh có gì mà kiêu ngạo, chẳng qua là em thích gương mặt này của anh thôi.
Cô kéo rèm che ra, khoác áo, xỏ dép lê đi xuống mở cửa sổ, không chút phòng bị, hương hoa hòe quyện với mùi đất ẩm sau mưa xộc thẳng vào mũi, cô hắt xì một cái. Hoa hòe tháng tám vẫn còn nở, hôm qua gió thổi một trận, cánh hoa hòe rơi lả tả đầy đất, trong sân có hệ thống thoát nước, chỉ có một vòng nhỏ quanh gốc cây hòe là còn đọng chút nước.
Sân nhà hiện lên khung cảnh tươi sáng sau cơn mưa.
Mùa hè năm lớp mười trời hay mưa, ngày nào cô cũng cắm chiếc ô gấp vào túi bên hông cặp sách để phòng khi cần. Cô là người hoài niệm, chiếc ô mười năm trước chưa hỏng thì vẫn dùng. Một hôm nọ, gặp mưa to, gió thổi rất hung hãn, xương ô bị gió bẻ gãy, cả chiếc ô vểnh ngược lên, chỉ trong vài chục giây ngắn ngủi, mưa lớn đã xối ướt đẫm người cô.
Sau vài giây tuyệt vọng, cô quyết định đã hỏng thì cho hỏng luôn, ôm cặp sách vào lòng chạy về nhà, đúng lúc này, một chiếc ô cán dài màu đen được nhét vào tay cô, cô còn chưa kịp nói cảm ơn, người đưa ô cho cô đã lấy áo che đầu rồi chạy đi.
Thật ra dưới chiếc ô đó có thể che đủ cho hai người, hơn nữa cô đã ướt sũng rồi. Cô nghĩ mãi mà không hiểu tại sao anh lại đưa ô cho cô, có lẽ vì anh là người tốt. Trước đó, mối quan hệ của hai người chỉ dừng lại ở mức gặp nhau thì chào hỏi, cô đơn phương chào anh, anh gật đầu với cô, có chút không kiên nhẫn.
Cô nhận ra anh không kiên nhẫn, nhưng vẫn chào anh. Cô quên mất mình có cười với anh không, chắc là có, lúc chào hỏi cô luôn cười với mọi người. Khi đó đã hơn một năm kể từ lúc Giáo sư Chung tố cáo lên văn phòng trường.
Cơn mưa đó đến sáng hôm sau mới tạnh, nhưng dù dài đến đâu rồi cũng sẽ kết thúc, giống như mọi cơn mưa trước đây và sau này.
Sau này cô và anh lại cùng nhau trải qua vài cơn mưa nữa, lúc đó anh hoàn toàn không hứng thú gì với đàn cello, chỉ thích thu tiếng mưa, tiếng gió, tiếng sấm và đủ thứ âm thanh hỗn tạp vào đĩa CD. Anh nói với cô, âm thanh của tự nhiên càng lớn càng cho thấy sự tĩnh lặng, không giống con người, tiếng nói dù nhỏ đến đâu cũng ồn ào. Đương nhiên cô cũng nằm trong số con người đó, hơn nữa trước đây cô đã nói với anh biết bao nhiêu lời vô bổ, thế nên sau đó cô đã ít nói hơn nhiều.
Hai con người trái ngược như vậy đương nhiên không thể bền lâu.
Khi đó Chung Đình còn rất trẻ, lại xem thường tình cảm của người trẻ. Cô cho rằng chút thích, chút yêu của mình chẳng qua chỉ là vũng nước đọng sau cơn mưa bên ngoài, chẳng mấy chốc sẽ biến mất, chỉ là một cơn mưa, đời người sẽ gặp bao nhiêu cơn mưa chứ? Lúc đó, gió thổi sấm rền kinh tâm động phách, qua rồi không còn dấu vết.
Sau này cô đọc được một mẩu tin trên báo, sau một trận mưa lớn, một công trường đọng nước thành ao, thu hút cả đàn cò trắng về trú ngụ. Không phải cơn mưa nào cũng có thể trôi qua như vậy.
Trước khi đi, ông Lộ chỉ huy đứa con trai ngỗ ngược của mình nhét từng giỏ trái cây vào cốp sau, nói là để cho nhà thông gia nếm thử đồ tươi.
Trên đường về, vẫn là bản concerto cho cello số 1 của Shostakovich.
"Có thể bật bài khác được không?"
"Trên xe anh chỉ có mỗi đĩa CD này."
"Bây giờ em muốn gì?"
Nước mắt của cô ở chỗ anh vẫn có chút giá trị, có thể đổi lấy hạt dẻ rang đường mùa hè và kem vị vani mùa đông.
"Em muốn một chiếc nhẫn kim cương, phải cỡ vài chục đến cả trăm carat, to hơn cả quả cầu pha lê dùng để chặn giấy, đeo vào tay có thể làm gãy ngón tay. Đến bệnh viện, bác sĩ hỏi cô làm sao thế, em sẽ nói là do nhẫn kim cương chồng em mua cho đè gãy, đã bảo không cần rồi, cứ nhất quyết mua cho em, mua rồi còn bắt em đeo, thế là xảy ra chuyện.
Em vừa than thở, tốt nhất là sau lưng còn có một đám bệnh nhân đang xếp hàng vây xem, thật là một phiền muộn ngọt ngào." Lúc nói những lời này, cô vốn đang ngẩng đầu, đột nhiên quay mặt ra ngoài cửa sổ, cửa xe mở hé, cát sỏi bên ngoài bay vào mắt, cô đưa tay lên dụi, "Em muốn ăn kẹo hồ lô, loại sơn trà bọc đường, nhưng phải đi đường vòng."
Anh lái xe đưa cô đi mua kẹo hồ lô, đến tiệm cũ đó, cô ngồi trong xe, anh đi xếp hàng, mang về một bó, đựng trong giấy kraft, có vị sơn trà, cà chua, khoai mỡ, củ mã thầy...
Cô không biết nên ăn xiên nào, vì xiên nào cũng rất ngọt.
Chung Đinh luôn cảm thấy Lộ Tiêu Duy có chút thích mình, dù cô cũng không biết tại sao anh lại thích cô, nhưng chắc chắn là có một chút. Chút đó khiến cô nghĩ đến đốm lửa nhỏ có thể thiêu rụi cả cánh đồng, khiến cô tin rằng chỉ cần kiên trì thì có thể đi đến ánh sáng. Sẽ có một ngày, sẽ có một ngày... dù cô cũng không biết đó là ngày nào.
Đốm lửa nhỏ đó khiến cô không thể buông tay, từ nhỏ cô đã có tật này, trong kỳ thi, những câu dù thế nào cũng không làm được mà làm sai cô chẳng bao giờ tiếc, chỉ có những câu có thể làm đúng mà lại từ bỏ mới khiến cô canh cánh trong lòng, cứ tự trách mình mãi.
Trước khi bài toán này được chứng minh là vô nghiệm, cô không thể nào buông tay. Hoặc là có được, hoặc là hoàn toàn hết hy vọng, nếu không những ngọn lửa nhỏ len lỏi khắp nơi sớm muộn gì cũng sẽ thiêu đốt cô đến chết.
Sau đó, cô không bao giờ nhắc đến chuyện con cái với anh nữa.
Chung Đinh viết câu "Yêu quan trọng hơn được yêu" bằng tiếng Hy Lạp lên giấy hoa tiên, rồi ép dưới tấm kính, mỗi ngày tự nhắc nhở mình.
Giáo sư hướng dẫn của cô từng phê bình cô, con người em, một khi đã xác định luận điểm thì trong mắt chỉ có thể thấy những luận cứ ủng hộ luận điểm đó, thiếu đi tính khách quan của người làm học thuật.
Cô cố gắng sửa đổi, nhưng khi xem tài liệu, ấn tượng sâu sắc nhất vẫn luôn là phần mà trong lòng cô mong muốn. Để so sánh quan niệm hôn nhân và tình yêu cùng thời kỳ của Trung Quốc và Hy Lạp, cô đã lật xem phần về tình yêu và hôn nhân trong tập "Luận đạo đức" của Plutarch.
"Yêu quan trọng hơn được yêu" là một mẩu vụn vặt trong đó, nhưng cô lại nhớ rất rõ, vốn dĩ xem bản tiếng Anh, cuối cùng không nhịn được mà đem ra đối chiếu với bản gốc, còn chép lại câu đó.
Yêu một người thì phải có dáng vẻ của người đang yêu, vừa yêu một người lại vừa đối xử tệ với họ, làm gì có thứ tình yêu như vậy? Tốt với người ta cũng phải có dáng vẻ của người tốt, phải cẩn thận chiều theo ý họ, không thể người ta muốn đào lại cho lê.
Anh đã không thích cô cười, cô không cười trước mặt anh nữa, thật ra cô cũng không muốn cười đến thế.
Anh thích cá diếc, dù cá diếc nuôi cũng mấy trăm tệ một cân, lúc mua cô cũng không thấy xót tiền lắm, chỉ nghĩ đến câu "con gái lớn hướng ngoại" mà Giáo sư Chung nói, bố mẹ cô cũng không ghét ăn cá diếc, bèn mua hai con, làm thành hai phần.
Cô dần hình thành thói quen ghi sổ, trước đây dù không có nhiều tiền, cô cũng không cảm thấy thiếu thốn, nhưng cá nhân và gia đình là hai chuyện khác nhau, vẫn cần phải có ý thức quản lý tài chính.
Chung Đinh ở bên Lộ Tiêu Duy chưa chắc đã vui vẻ hơn, nhưng mỗi khi nghĩ đến cảnh anh đầu bạc răng long, sinh con đẻ cái với người khác, nỗi đau đó lại ập đến.
Quên mất triết gia nào đã nói, hạnh phúc vĩnh cửu không tồn tại, yếu tố cốt lõi của hạnh phúc là giảm bớt đau khổ, cô vô cùng đồng tình.
Vậy nên cô vẫn phải ở bên anh.
Những ngày tháng của Chung Đinh ở Đại học N cũng không khác mấy so với dự tính.
Cô và bố cô đều ở trong tổ nghiên cứu và giảng dạy Lịch sử Trung Quốc, ngẩng đầu không thấy thì cúi đầu cũng gặp. Nhờ sự "tuyên truyền" của Giáo sư Chung, cả ba thế hệ già, trung, trẻ trong khoa Lịch sử đều rất quen thuộc với cô.
Giáo sư Chung đắc tội với quá nửa người trong tổ nghiên cứu và giảng dạy, thế mà lại không tự biết.
So với chuyên môn của mình, ông càng giống một nhà phê bình chuyên nghiệp hơn.
Cách ông phê bình có sự độc địa ngây thơ, khi nói về một vị lãnh đạo trường nào đó không đủ năng lực, ông không bàn về năng lực của người ta, mà chuyên nói về ngoại hình, theo tiêu chuẩn chọn quan "thân, ngôn, thư, phán" của đời Đường, với dung nhan của vị lãnh đạo này thì vòng đầu tiên đã bị loại.
Con cái hoặc là cực kỳ giống bố, hoặc là hoàn toàn trái ngược. Giáo sư Chung sống quá phóng túng, so với ông, Chung Đinh lại tỏ ra vô cùng cẩn trọng, cô nói năng cân nhắc từng lời, sợ làm mất lòng người khác, cô không thích làm người khác không vui.
Giáo sư Chung có tố chất của một nhân vật công chúng, tiếc là lịch sử học không phải là một môn học nổi bật.
Ông giảng "Lịch sử Sử học Trung Quốc" cho sinh viên đại học, cứ như đang kể về lịch sử gia tộc mình, động một tí là "bố tôi cho rằng thế này", "bạn học của bố tôi cho rằng thế này", "thầy giáo của bố tôi cho rằng thế này".
Các nữ sinh say mê vẻ đẹp của Giáo sư Chung, biết rằng nhan sắc và trí tuệ khó mà có được cả hai, cũng không đòi hỏi nhiều, hơn nữa những chuyện phiếm của Giáo sư Chung cũng có sức hấp dẫn nhất định đối với họ. Còn trong mắt đa số nam sinh, ông là một kẻ mặt trắng dựa hơi bố không hơn không kém.
Ngay cả Chung Đinh cũng không thể phủ nhận, với tư chất và sự ngây thơ đến mức đắc tội người khác mà không tự biết của Giáo sư Chung, ông có được ngày hôm nay phần lớn là nhờ ông nội cô.
Ông nội của Chung Đinh có địa vị khá cao trong giới sử học, Giáo sư Chung và bố ông đều nghiên cứu lịch sử Tùy Đường, nhưng tầm ảnh hưởng lại kém xa bố mình.
Năm đó Giáo sư Chung vì tiếng Anh quá kém, chuẩn bị từ bỏ việc thi cao học, đã đặc biệt viết thư cho bố, thư hồi âm bảo ông chuyển sang tiếng Nhật, kết quả là năm sau liền thi đỗ vào Đại học N. Sau này ông sang Đại học Kyoto học tiến sĩ, cũng không thể nói là hoàn toàn không liên quan đến thư giới thiệu của bố ông, thầy hướng dẫn của ông là bạn cũ của ông nội Chung Đinh.
Năng lực của Giáo sư Chung không hơn gì các bạn học khác ở trường sư phạm, mà các bạn học của ông bây giờ đa số đều đang dạy ở các trường tiểu học và trung học.
Mặc dù Giáo sư Chung đều quy những thành tựu không đáng kể này cho sự nỗ lực không ngừng của bản thân, nhưng cũng không cản trở sự tôn trọng của ông đối với bố mình. Trong cuốn tiểu sử gia tộc do ông tự bỏ tiền xuất bản, tràn ngập những lời lẽ tôn kính đối với bố.
Điều duy nhất ông làm trái ý bố mình, chính là cưới bà Đinh. Hai nhà vốn không hòa thuận, ông ngoại của Chung Đinh từng dán đại tự báo, tố cáo ông nội cô trong thời kỳ đặc biệt đó, lời lẽ hùng hồn không giống bị ép buộc.
Nếu nói việc Giáo sư Chung kể về bố mình còn xem như phù hợp với nội dung lớp học, dù sao bố ông cũng có thể coi là một phần của lịch sử sử học, nhưng việc ông kể về bà Đinh hoàn toàn là ngẫu hứng phát huy tự do.
Hầu như tất cả những ai từng học lớp của Giáo sư Chung đều biết, bà Đinh vì ông mà từ bỏ cơ hộ làm việc ở Mỹ, trong tình trạng trình độ tiếng Nhật gần như bằng không đã cùng ông sang Nhật, ông đã cảm động như thế nào; Chung Đinh là do tiêm thuốc kích trứng mà sinh ra, lúc cô chào đời là đứa trẻ nặng nhất bệnh viện địa phương, bà Đinh đã sinh thường cô vất vả ra sao.
Chung Đinh từng khéo léo khuyên bố mình, đừng tùy tiện kể chuyện nhà cho người khác nghe.
Nhưng cuối cùng cũng không có tác dụng.
Lúc Chung Đinh giảng bài, giờ giải lao có sinh viên đến bắt chuyện với cô, câu đầu tiên liền hỏi, "Cô Chung ơi, lúc cô sinh ra thật sự nặng 8 cân 5 lạng ạ?"
Cô chỉ đứng lớp ở một môn tự chọn "Lịch sử Phụ nữ đời Tống", thời gian được xếp vào hai tiết cuối chiều thứ Sáu hàng tuần, đến tuần thứ tư thì bắt đầu giảng về vấn đề của hồi môn.
Đăng ký học đa số là nữ sinh, nam sinh lẫn trong đám nữ sinh, trông rất lẻ loi.
Lịch sử tuy không phải môn học nổi bật, nhưng lịch sử phụ nữ/giới tính vì liên hệ mật thiết với thời đại nên cũng không bị lạnh nhạt.
Trong nước từ trước đến nay không có truyền thống cho rằng phụ nữ tham tiền hơn đàn ông, việc đàn ông chọn vợ dựa vào của hồi môn nhiều hay ít đã trở thành một trào lưu trong thời kỳ này, con gái nhà nghèo khó gả, "Nay kẻ tham lam ti tiện trong xã hội, sắp cưới vợ thì trước hỏi của hồi môn dày mỏng, sắp gả con gái thì trước hỏi sính lễ nhiều ít."
Đàn ông tiêu tiền của phụ nữ cũng không ít, "Đã thế còn so đo của cải, sáng đòi thứ này, tối đòi thứ khác. Chồng ngược đãi vợ, đòi hỏi không thôi. Nếu không vừa ý, thậm chí cắt đứt tình cảm, ruồng bỏ nhau. Tập tục lâu ngày, không cho là đáng sợ."
Cô luôn cảm thấy "Kim Bình Mai" là một kiệt tác hiện thực chủ nghĩa. Danh nghĩa là chuyện đời Tống, thực tế là chuyện đời Minh, nhưng đa số đàn ông đều yêu tiền hơn.
Lần đầu tiên cô đọc chỉ để ý đến chuyện ăn uống, lần thứ hai đọc lại, ấn tượng sâu sắc nhất là Phan Kim Liên thật sự rất nghèo. Con gái của Võ Đại Lang ăn trộm một cái bánh bao hấp, cô ta đã đánh con bé gần chết, cố nhiên là do cô ta cay nghiệt, nhưng suy cho cùng cũng có yếu tố nghèo đói.
Sau này gả cho Tây Môn Khánh, tiểu nha hoàn nhà khác cho cô ta ít trái cây, cô ta giấu vào tay áo, rồi lại đếm từng quả một, tiểu nha hoàn của mình ăn trộm, lại một trận đòn roi. Mặc dù vậy, cô ta cũng chưa từng đòi Tây Môn Khánh khoản tiền lớn nào, chẳng qua là mua một cái giường, đòi bộ quần áo trang sức.
Giống như bây giờ một cô gái cặp với một đại gia, yêu cầu lớn nhất chẳng qua là mua vài cái túi, thuộc loại ít tham vọng về tiền bạc nhất.
Ngược lại là Tây Môn Khánh, mấy bà vợ lẽ mà hắn cưới, đa số đều có yếu tố tiền bạc, hắn như một cái cào, cứ ra sức vơ vét tiền từ phụ nữ, mà không bao giờ thấy đủ, càng có tiền càng không chê tiền nhiều.
CHÚ THÍCH CỦA EDITOR:
(1) Tập "Luận đạo đức" (Moralia) là một bộ sưu tập gồm 78 bài tiểu luận và diễn thuyết được viết bằng tiếng Hy Lạp cổ đại bởi học giả Plutarch thế kỷ 1, bao gồm các quan sát về cuộc sống Hy Lạp và La Mã, từ triết học, đạo đức, tôn giáo, giáo dục đến các vấn đề thực tiễn trong đời sống.